محمدجعفر سعیدیان‌فر در گفت‌وگو با ایلنا: اتفاقات اخیر درباره آزادی حجاب یک بحث انحرافی است
عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم می‌گوید: باید با ابزاری که در اختیار حاکمیت وجود دارد، فرهنگ‌سازی کند. اما اینجا یک بحثی هست و آن اینکه هنجارها وقتی تبدیل به قانون می‌شود، باید قانون رعایت شود. منتها ما قانون را باید اصلاح کنیم. یعنی نباید قوانینی را بدون بررسی زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی آن، وضع کنیم.
به گزارش خبرنگار ایلنا، نگاه اسلام به آزادی‌های اجتماعی و جایگاه جبر و اجبار در مسایل دینی ازجمله حجاب در احکام دینی، محور اصلی گفت‌وگو با عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم بود. حجت‌الاسلام محمدجعفر سعیدیان‌فر در گفتگوی پیش‌رو با اشاره به بحث دختران معترض به حجاب، اظهار می‌کند: اینکه بیاییم و صرفا روی این مسئله تکیه کنیم که حجاب باشد یا نباشد، مباحث اساسی و اصلی حقوق زنان که بسیار هم جای کار دارد را به حاشیه خواهد برد. موارد مهمی چون تأکید بر نقش‌های حاکمیتی زنان و مشارکت آنان در امور مختلف سیاسی و اجتماعی که واقعا جای بحث و تمرکز دارد.
عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم همچنین می‌گوید: کار رضاخان که با زور و اجبار در بحث کشف حجاب زنان وارد شد، نتیجه نداد چون مردم خواهان حجاب بودند. امروز نباید فراموش کنیم که با زور نمی‌شود کسی را باحجاب کرد. این کار اشتباه است و نتیجه ندارد. متأسفانه امروزه جریانی وجود دارد که کل دین را خلاصه در همین ظواهر دینی ازجمله حجاب و ... می‌کند درحالیکه نسبت به مسائل مهمی که اسلام به آنها تأکید فراوان دارد و ازجمله آنها می‌توان به بحث عدالت و گسترش آن در جامعه اشاره کرد، حساسیتی ندارند.
برخی کارشناسان دینی می‌گویند در دین اسلام برای رعایت حجاب اجباری نیست و زنان در این زمینه آزاد هستند و برخی دیگر معتقدند در جامعه اسلامی رعایت حجاب زنان، اجبار الزامی است و جامعه را نباید عاری از حجاب پذیرفت. در نهایت کدام تفسیر درست است؟ آیا حجاب زنان در اسلام، به اختیار خودشان گذاشته شده و آنها آزاد هستند یا باید بحث اجبار را بستر جامعه اسلامی پذیرفت؟
در ابتدا بگویم؛ به شخصه معتقدم که حجاب از احکام دین اسلام است، اما اینکه آیا حکومت‌ها برای اجرا و پیاده کردن احکام دین در جامعه می‌توانند با قدرت و زور عمل کنند، موضوعی اختلافی بین کارشناسان و صاحب‌نظران است. به اعتقاد بنده نباید با زور و قدرت حکومتی؛ احکام دین همچون حجاب و دیگر مواردی که مربوط به احوال شخصیه آدم‌ها می‌شود را در جامعه اجرا و پیاده‌سازی کنیم. یعنی همانطور که با زور نمی‌توان حجاب را از سر زنان برداشت، از آن طرف هم با زور هم نمی‌توان حجاب بر سر زنان گذاشت.
زور و اجبار در هر دو سوی این مسئله خوب نیست و نتیجه نمی‌دهد بلکه ما باید با فرهنگ‌سازی، حجاب و فواید آن را برای دختران و زنان جامعه تبیین کنیم و درنهایت این خود مردم باشند که با اختیار و آزادی حجاب را انتخاب می‌کنند.
اما در رابطه با بحث جدیدی که اخیرا در کشورمان مطرح شده و جریانی که براساس آن؛ تعداد انگشت شماری از زنان روسری خود را برداشته و به حجاب زنان در جامعه ایران اعتراض می‌کنند، نظر شخص من این است که این بحث، یک بحث انحرافی است. چون در موضوع کرامت زن، مشکل امروز زنان ایران این نیست که حالا روسری به سر داشته باشند یا نداشته باشند. از همین روست که می‌گویم این حرکت، یک حرکت اساسی نیست.
آیا حضرتعالی معتقدید که زنان ایران هنوز باید برای رسیدن به جایگاه اصلی خودشان در عرصه‌های مختلف سیاسی و اجتماعی ازجمله ایفای نقش در رده‌های مختلف حاکمیتی و اجرایی و ... تلاش کنند و از این روست که بحث از روسری داشتن یا نداشتن زنان، انحرافی است تا مباحث اصلی را به حاشیه ببرد؟
بله. واقعا مشکل زنان کشورمان روسری به سر داشتن یا نداشتن نیست. ما باید در امور زنان، روی مباحثی همچون توسعه فرهنگی و برابری دانش‌شان کار کنیم. نقش‌های حاکمیتی زنان و مشارکت آنها در امور مختلف سیاسی و اجتماعی. اما اینکه بیاییم و صرفا روی این مسئله تکیه کنیم که حجاب باشد یا نباشد، مباحث اصلی زنان که بسیار هم جای کار دارد را به حاشیه خواهد برد. مضاف بر اینکه موضوع روسری زنان و تمرکز بیش از حد روی آن، هم باعث چنددستگی در جامعه خواهد شد و هم حتما دل متدین‌ها را می‌لرزاند و آنها را رفته رفته نسبت به هر حرکت اصلاح‌طلبانه‌ای در جامعه بدبین می‌کند.
درنهایت به نظرم حرکتی که اخیرا برخی با شکل امروز شروع کرده‌اند، یک حرکت اساسی نیست و عقیده ندارم حرکت صحیحی باشد. من واقعا نمی‌خواهم همچون برخی افراد صاحبِ تریبون، این زنان و دختران را به بی‌دینی و لامذهبی متهم کنم بلکه روی اصل حرکت بحث دارم که حرکت صحیحی نیست و جامعه را از امور اصلی زنان غافل می‌کند.
فکر نمی‌کنید شاید نارضایتی از عدم تحقق برخی حقوق اساسی و اصلی زنان در جامعه امروز ایران، خود را در قالب به دست گرفتن روسری توسط برخی دختران و زنان و اعتراض به داشتن حجاب نشان می‌دهد؟
بالاخره برجسته کردن این موضوع، قطعا مباحث اصلی حقوق زنان در جامعه را به حاشیه می‌برد. موارد مهمی چون تأکید بر نقش‌های حاکمیتی زنان و مشارکت آنها در امور مختلف سیاسی و اجتماعی که واقعا جای بحث و تمرکز خاص خود را دارد.
 اگر در همین شرایط، یک زن یا دختر جوان که فرض می‌کنیم اصلا نگاه سیاسی و جهت‌گیری خاصی هم ندارد؛ به خیابان آمد و روسری خود را از سر برداشت و باز اگر فرض کنیم او فقط خواسته‌ای در همین حد داشته باشد دراین زمینه باید چه کرد؟
اولا باید با ابزاری که در اختیار حاکمیت وجود دارد، فرهنگ‌سازی کند. اما اینجا یک بحثی هست و آن اینکه هنجارها وقتی تبدیل به قانون می‌شود، باید قانون رعایت شود. منتها ما قانون را باید اصلاح کنیم. یعنی نباید قوانینی را بدون بررسی زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی آن، وضع کنیم. اینکه شما می‌گویید یک دختر خانم ممکن است با شرایطی که گفتید کشف حجاب کند و ... را نمی‌شود به‌صورت مجزا بحث کرد. ما باید در چارچوب هنجارهای یک جامعه و روی یک مسئله مشخص بحث کنیم. متأسفانه این بحث الان دارد سیاسی می‌شود، وقتی هم سیاسی شد، از حالت طبیعی که مثلا شما می‌گویید الان یک نفر می‌آید و روسری‌اش را درمی‌آورد، خارج می‌شود.
ما باید با این دید نگاه کنیم که زمانی یک نفر مثل رضاخان تمام توسعه کشور را در این می‌بیند که زنان را به بی‌حجابی و اینکه حجاب باید برداشته شود، اجبار می‌کند که خب این جریان موفق نمی‌شود و دیدیم که نشد. از سوی دیگر یک جریان دیگری هم متأسفانه کل دین را خلاصه در همین ظواهر و مسائل می‌کند و می‌خواهد به اجبار  مسئله حجاب را اجرا کند، درصورتی‌که در مسائل مهمِ دین اسلام که روی آنها تأکید بسیاری هم شده، همچون عدالت‌طلبی و اقامه قسط و عدل و ... حساسیتی در جامعه دیده نمی‌شود اما روی حجاب و ظواهر حساسیت به خرج داده می‌شود. خب این کارها اشکال دارد.
ما یک بحث فقهی داریم و یک بحث کلامی و یک بحث کلیت و سیستم حکومتی. این مباحث را به صورت تک و منفرد نمی‌شود به بحث گذاشت بلکه باید مجموعه‌ای به آن نگاه کرد. اینکه در سخنانم اشاره کردم که مباحث اخیر مطرح شده و روسری به دست گرفتن برخی زنان، یک بحث انحرافی است، منظورم اصلا این نیست و نمی‌خواهم بگویم این افراد منحرف هستند بلکه منظورم کلیت کار است. در هر صورت قانون رسمی کشور باید اجرا شود. یعنی در صورت وجود قانون، باید قانون اجرا شود.
یعنی اتفاقات اخیر باعث می‌شود از مباحث اصلی که باید پیگیری هم شود، منحرف شده و دیگر به مسائل اصلی توجه نشود؟
بله. واقعا حقوق زن در حجاب داشتن یا نداشتن حجاب خلاصه نمی‌شود بلکه باید بررسی کنیم چه اشکالی در جامعه ما هست که تا این اندازه مشارکت زنان در امور مختلف سیاسی و اجتماعی کشور و نقش‌های حاکمیتی و اجرایی کم است؟ و اینکه در زمینه احکام حقوقی که حقوق زنان ضایع می‌شود چه تدابیری باید بیاندیشیم که حقوق زنان استیفا شود؟
در عین حال این مباحث را باید مطرح کرد که مسئله حفظ ظاهر و نوع پوشش، در یک بستر فرهنگی سالم جامعه را، باید در اختیار خود شهروندان بگذاریم. اما اینکه بیاییم این موضوع را مسئله اصلی کشور قرار دهیم و یک عده بگویند این کار بی‌دینی است و ...، یک حرکت فرعی و انحرافی است که باعث دور شدن از مسائل اصلی و اساسی می‌شود.
شما حجاب را چگونه تعریف می‌کنید؟
فلسفه حجاب این است که از روابط ناهنجار در جامعه جلوگیری کرده و سلامت جامعه را تضمین کند. البته حجاب هم درباره مرد است و هم درباره زن. یعنی اگر پوشش مرد هم به نحوی باشد که افراد جامعه را تحریک کند، خود جامعه با چنین رویه‌ای برخورد می‌کند و آن را تحمل نمی‌کند. اما وقتی جامعه درست بود و بستر فرهنگی مناسبی هم در جامعه اسلامی حکمفرما بود، قطعا در احکام اسلامی جبر جایگاهی ندارد و همه احکام تابع قانون است و دموکراسی حقیقی هم تکیه بر قانون است. حتی فراتر از حجاب که یک حکم دینی است، به‌صورت کلی جبر در احکام اسلامی جایگاه ندارد. مثلا بحث نماز خواندن، مگر شخصی می‌تواند شخص دیگر را مجبور به نماز خواندن کند؟ نماز که هیچکس شکی ندارد حکم قطعی دین اسلام است، باز با اجبار تناسبی ندارد. فراتر از این موضوع، خود قرآن می‌گوید که در اصل اعتقاد به دین هم اجباری نیست. پس همانطور که گفتم ممکن است یک بحث فرعی مثل حجاب بیاید و مسائل اساسی دیگر را تحت‌الشعاع قرار داده و آنها را بپوشاند.
یعنی شما معتقد هستید که قانون باید اجرا شود و اگر شخصی؛ ایراد به قانون دارد بازهم باید تلاش کند اصلاحات لازم روی آن انجام شود؟
بله. دقیقا. البته در یک جامعه مذهبی مثل جامعه ایران، برای وضع قوانین به مذهب هم توجه دارند. الآن در کشور عراق هم اینگونه است. کلا در اکثریت کشورها به مذهب اکثریت مردم توجه می‌شود اما اینکه با زور بخواهیم احوال شخصی آدم‌ها را تغییر دهیم یا چیزهایی را به آنها تحمیل کنیم، چیزی نیست که اسلام دنبالش باشد.
منتشر شده در گفتار

حجت‌الاسلام سعیدیان فر در گفت‌و‌گو با ایلنا گفت: حذف و طرد و ایجاد محدویت برای برخی نیروهای امام، نظام و شخصیت‌های مورد وثوق مردم به صلاح مملکت نیست و باید برای تقویت نظام از ظرفیت یاران امام(ره) استفاده شود.

حجت الاسلام و المسلمین محمدجعفر سعیدیان‌فر در گفت‌و‌گو با خبرنگار سیاسی ایلنا، با انتقاد از محدودیت برخی از چهره‌های انقلابی و دارای جایگاه در میان مردم و ضرورت استفاده از ظرفیت یاران امام، اظهار داشت: خوشبختانه جامعه ایران بعد از گذر از پیچ و خم‌های سال‌های گذشته، رفته رفته به سمت تعادل پیش می‌رود.

وی گفت: گروه‌ها و احزاب با هر تفکر سیاسی، باید برای باقی ماندن در عرصه سیاسی و از دست ندادن جایگاه مردمی، به دنبال حذف دیگری نباشند و واقعا حذف و طرد و ایجاد محدویت برای برخی نیروهای امام، نظام و شخصیت‌های مورد وثوق مردم به صلاح مملکت نیست و باید برای تقویت نظام از ظرفیت یاران امام(ره) استفاده شود.

عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، گفت: شخصیت‌هایی که روزی در عرصه قدرت بوده و امروز دارای جایگاه مردمی هستند، نباید دچار محدودیت شوند، چرا که آنان به منزله ذخایر کشور هستند که باید از ظرفیت‌ها و تجارب و قدرت نفوذ آنان در میان مردم استفاده کرد.

وی با بیان اینکه تفکر حذف و ایجاد محدودیت برای منتقدان جایگاهی در آموزه‌های حقیقی دین ندارد، گفت: باید برای حل این معضل یک کار فرهنگی صورت گرفته و یادآوری شود که معصومین (ع) نه تنها مخالف حذف منتقدین خود بودند بلکه هیچ‌گاه اجازه حذف مخالفین خود را تا زمانی که دست به سلاح نبرده بودند را نمی‌دادند.

سعیدیان‌فر خاطرنشان کرد: آموزه‌های دین اسلام، حتی به ادیان مختلف می‌گوید ما در مسئله توحید با هم مشترک هستیم و می‌توانیم با یکدیگر تعامل داشته باشیم؛ وقتی چنین تفکری در خصوص غیرمسلمانان وجود دارد، حذف شخصیت‌های درون کشور چه معنی می‌تواند داشته باشد؟

وی افزود: البته کار برای رفع این مشکل زمانبر است و بهترین راه آن هم، تقویت تشکل‌ها و احزاب شناسنامه دار است؛ اینکه گروه‌ها و تفکرهای مختلف فکری به جامعه عرضه شده تا قدرت به این طریق و با انتخاب واقعی مردم دست به دست شود.

منتشر شده در گفتار

گروه سیاسی: یک عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم گفت: جریانی که پشتیبان احمدی‌نژاد بود باید به دقت مورد بررسی قرار گرفته و روشن شود چه اقداماتی باعث روی کار آمدن آن شد و چه بلاهایی در زمینه‌های مختلف اقتصادی-سیاسی و... در آن ۸ سال بر کشور ایران وارد شد.

پشت پرده احمدی‌نژاد باید مشخص شود

به گزارش ايلنا، حجت‌الاسلام محمدجعفر سعیدیان فر با اشاره به تحرکات اخیر احمدی‌نژاد در فضای سیاسی ایران، اظهار داشت: مطرح کردن شخص احمدی‌نژاد خیلی مفید نیست چرا که او یک فرد اصیل نیست و خودش هم همین را می‌خواهد که نامش بر سر زبان‌ها بیاید. بحث روی شخص او به دلیل اینکه از اصالت برخوردار نیست و فایده‌ای برای مردم ندارد، وقت گیری از مردم و جریان‌های سیاسی است اما به نظر بنده باید دولت ۸ساله گذشته و جریان سیاسی که پشتیبان آن بود برای مردم تحلیل و روشن شود. این استاد حوزه و دانشگاه خاطرنشان کرد: نقد دولت احمدی‌نژاد باید به صورت اصولی انجام شود چرا که خیلی از مسائل در این دولت اتفاق افتاده و نباید برای روشن‌گری در مورد آن محافظه کاری کرد؛ مردم حق دارند که بدانند در زمان ۸ سال دولت قبل چه بلاهایی بر سر ایران آمد و مخصوصا چه فسادهایی در آن زمان رخ داد.

این عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم گفت: شخص احمدی‌نژاد یک مسئله است و دولت او و جریانی که پشتیبان آن بود یک مسئله دیگر؛ شخص احمدی‌نژاد که به دلیل نداشتن اصالت سیاسی، ‌ خیلی دوست دارد و به دنبال این است به هر ترتیب ممکن در رسانه‌ها مطرح شود و اصولا به دلیل وقت گیری و بی‌فایده بودن این بحث نباید به آن دامن زد اما دولت او و جریانی که پشتیبان آن بود باید به دقت مورد بررسی قرار گرفته و برای مردم روشن شود که چه اقداماتی باعث روی کار آمدن آن شد و چه بلاهایی در زمینه‌های مختلف اقتصادی-سیاسی و... در آن ۸ سال بر کشور ایران وارد شد تا انشاءالله در آینده این جریان نتواند با استفاده از روش‌های پوپولیستی یا عوام فریبانه، به اهداف خود برسد.

 

منتشر شده در اخبار

عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم در گفت وگو با ایلنا:
افراطیون داخلی و دشمنان خارجی نمی‌خواهند مذاکرات ایران و ۱+۵ به نتیجه برسد/کارشکنان داخلی، از تحریم‌ها علیه مردم، سود مالی می‌برند.
ایلنا: عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم، با بیان اینکه نباید تحرکات افراطیون داخلی و دشمنان خارجی کشورمان از جمله اسرائیل، تمرکز دولت و گروه دیپلماسی کشورمان را برای پیشبرد منطقی و اصولی مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ از بین ببرد، گفت: دولت و تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشورمان، باید با پشتوانه ملت به جلو حرکت کند و مذاکرات را ادامه دهد.
حجت الاسلام و المسلمین محمد جعفر سعیدیان فر، از نمایندگان ادوار مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به مذاکرات هسته‌ای کشورمان با گروه ۱+۵ و انتقاد از فشارهای افراطیون داخلی به تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشورمان، اظهار داشت: اکنون شرایط به گونه‌ای است که مذاکرات باید با عقل و تدبیر جلو برود و هر گونه افراط‌گری در هر دو سویه، چه داخلی که توسط افراطیون داخلی صورت می‌گیرد و چه خارجی‌ها که نمونه بارز آن اسرائیل باشد، نباید تمرکز تیم مذاکره کننده کشورمان را برای پیشبرد منطقی مذاکرات از بین ببرد.
وی گفت: مشاهده می‌کنیم که دشمنان خارجی کشورمان با لابی‌های اسرائیل سعی دارند که مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ به نتیجه نرسد و از این طرف متأسفانه در داخل کشور هم برخی افراد و جریانات افراطی که شاید نفعشان در تحریم‌های بیشتر برای ملت ایران است،سعی در کارشکنی و از بین بردن تمرکز تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشورمان دارند؛ بعضی افراد هم نا‌آگاهانه و به دنبال تحریک اخلال گران افراطی داخلی و مخالفان دولت، فکر می‌کنند مذاکرات هسته‌ای کشورمان با گروه ۱+۵ نوعی سازش است.
استاد حوزه علمیه قم، با بیان اینکه به هر حال ما فکر می‌کنیم این مذاکرات باید با قوت، عقل، تدبیر، منطق و یک وحدت ملی در داخل ادامه پیدا کند، گفت: اگر چند صدایی وجود داشته باشد، به ضرر کشور و به سود دشمنان است؛ یعنی به هر حال این مسئله، یک مسئله ملی است که نباید در آن تفرقه ایجاد شود.
وی با انتقاد از افراط گران داخلی که مذاکرات جمهوری اسلامی ایران با قدرت‌های جهانی را از اساس بی‌فایده می‌دانند، گفت: دیدگاه متحجرانه‌ای که برخی از این تندروهای داخلی دارند این است که فکر می‌کنند هر گونه مذاکره‌ای با آمریکا و یا برخی طرف‌های مذاکره کشورمان در مذاکرات ۱+۵، نباید انجام شود، چون نتیجه‌ای حاصل نمی‌شود، درحالیکه این طرز فکر درست نیست؛ بلکه باید دید مصلحت دیپلماسی کشورمان و منافع ملی در گرو چیست؛ این آقایان توجهی به منافع ملی ندارند؛ افراد تندرو این اصول را برای خودشان ثابت فرض کردند و متأسفانه گاهی شاهد کارشکنی‌های آنان هستیم؛ یک قسمتی از افرادی هم که در حرکت گروه دیپلماسی کشورمان و تیم مذاکره کننده هسته‌ای کشور، خلل وارد می‌کنند، منافعشان در تحریم هاست؛ یعنی در بازار آشفته تحریم‌ها یک سری سودهای مالی می‌برند.
حجت الاسلام و المسلمین سعیدیان فر با تأکید بر اینکه دولت باید با پشتوانه ملت به جلو حرکت کند و مذاکرات را ادامه دهد، گفت: البته طبیعی است که طرفین مذاکره هر کدام منافع ملی خودشان را در نظر می‌گیرند، و ما هم باید به منافع ملی خودمان توجه داشته باشیم؛ اصطلاح «برد - برد» معنی‌اش همین است که طرفین مذاکره به نتیجه منطقی و خوبی برسند.

منتشر شده در سیاسی

محمد جعفر سعیدیان فر
ادیان آسمانی برای سعادت و بهروزی و کمال انسان از طرف خدا آمده اند و پایگاه وسیعی در میان مردم دارند. قدرتمندانی که تنها به نام دین حکومت می کنند، و دین راهنمای واقعی آنها نیست دچار آفت دین ابزاری می شوند. قدرتشان آسیب می بیند و هم به دینداری آسیب می رسانند در این حالت دین تا مرحله تبدیل شدن به یک ابزار برای فراهم آوردن اطاعت و تسلیم محض تنزل پیدا می کند.

حاکمان به نام دین هرگونه مخالفتی را که با آنان صورت بگیرد مخالفت با دین اعلام می کنند و با استفاده ابزاری از دین موجب ترس و نگرانی توده های دیندار و مذهبی می گردند. امام علی(ع) به هنگام امامت و عدالت که اهل بیت بر روی آن ایستادگی داشتند و شعار عدالت کل صحابه و با جعل حدیث و پنهان کاری وتحریف از نظارت و پاسخگوئی در مقابل هر جنایتی فراری بودند و با ابزار مکتب سازی جبر و ارجاء جامعه را به تسلیم سرنوشت محتوم خویش و پذیرش قدرت خود به نام خدا و رسول وا می داشتند و با دامن زدن به منفعت طلبی و دنیا خواهی در میان مردم فقط نامی از دین باقی مانده بود و لذا امام حسین(ع) در گفتگوئی کوتاه که میان ایشان و فرزدق شاعر در راه کوفه صورت گرفت هنگامی که در پاسخ سئوال امام از خبرهای کوفه گفت (اما القلوب فمعك و أما السيوف فمع بني أمية) دلهای مردم کوفه با شما است ولی شمشیر قدرت آنان در اختیار امویان، فرمودند (الناس عبيد المال و الدين لعق على ألسنتهم يحوطونه ما درّت به معائشهم فإذا محصوا بالبلاء قل الديانون[9]) مردم بنده ثروت و دنیا هستند و دین ابزاری است در گفتمان آنان و به هنگام سختی و آزمایش و انتخاب، دین داران اندک هستند. و در سخنی که امام در سالهای آخر حیات معاویه در منی خطاب به نخبگان و اصحاب رسول خدا ایراد نمودند و به آنان به خاطر سکوت و سازش در مقابل امویان و دین ابزاری آنها هشداردادند و چنین گفتند. مردم! خداوند در قرآن به بهانه نکوهش روحانیان غیر متعهد یهود، دوست دارانش را اندرز داده و پند آموخته است و بایسته و شایسته است که شما هم عبرت بیاموزید. با موقعیتی که به دلیل علمتان، صحابی بودن ونزدیکی به خدا ورسول، منزلت اجتماعی پیدا کرده اید از حق شخصی خود دفاع می کنید و از حقوق مردمی که بدون اینکه بر آنها برتری داشته باشید به خاطر خدا شما را دارای منزلت برتر می دانند دفاع نمی کنید. شما با استفاده ابزاری از دین خدا و صحابی رسول الله بودن همانند پادشاهان راه می روید وازحقوق ضعیفان حمایت نمی کنید و با سازش و عافیت طلبی در پیشگاه ستم گران برای خود حاشیه امن ایجاد کرده اید[10] و روز عاشورا هنگامی که امام در مقابل فریب خوردگان اموی قرارمی گیرند و برای آگاه کردن آنها سخنانی ایراد می کنند و سران لشکر اموی برای جلوگیری از تاثیر سخنان ایشان غوغا به پا می کنند و دستور می دهند که با زدن نیزه ها به سپرها و ایجاد هیاهو مانع شنیدن سخنان ایشان شوند چنین می فرمایند: وای برشما ای جماعت ما را دعوت کردید با اشتیاق و ما به دعوت شما پاسخ گفتیم حال شما را چه شده که شمشیر قدرت و عدالت اسلام را که هم پیمان خدا و رسول و اهل بیت است ابزاری دراختیار ستمگران اموی قرار دادید (بغير عدل أفشوه فيكم‏) بدون این که به روش عادلانه ای را درمیان شما عمل کنند.[11] و در زیارت اربعین که دارای مفاهیم والا از معارف و روایت شده از امام صادق (ع) است درباره دین ابزاران آخرت به دنیا فروش که درمقابل اباعبدالله قرارگرفتند و آن فجایع را بوجود آوردند چنین آمده است: پس از درود بر ولی خدا و حبیب او شهادت می دهم که خداوند به او میراث پیامبران را در پاسداری از توحید وعدل بخشیده است و او در دعوت خلق به دین حق و مهرورزی و نصیحت امت کوتاهی نکرد و جانش را در راه تو فدا نمود تا بندگانت را از نادانی و حیرت گمراهی نجات دهد؛ و در مقابل او فریب خوردگانی دین ابزار قرارگرفتند که آخرت را به قیمت ناچیز به دنیا فروختند و تکبر کردند و در پرتگاه هوی و هوس افتاده و تو و رسولت را به خشم آوردند[12] درپایان این نوشتار با درود بر روح بلند نفس مطمئنه سید آزادگان حسین بن علی (ع) امیدوارم همگان پیرو راه او که راه خرد و عشق و عدالت و آزادگی است باشیم و بدون تاثیر پذیری از دین ابزاران که با استفاده ابزاری از نام و یاد و مراسم امام راه روشن او را غبار آلود می کنند بایستیم والسلام علیه یوم ولد ویوم استشهد ویوم یبعث حیا.
________________________________________
[1] - نظم الغرر ونضد الدرر عبدالکریم بن محمد یحیی قزوینی بقا وزوال دولت در کلمات سیاسی امیر الموءمنین (ع) صفحه 54
[2] - کَأنَّهُم أئمَّةُ الکِتَابِ وَ لَیسَ الکِتَابُ إمَا مَهُم. فَلم یَبقَ عِندَهُم إلاَّ اسمُه وَلایَعرّ فُونَ إلاَّ خَطَّه ُ وَزبرَهُ. (نهج البلاغه ت شهیدی خ 147 ص143)
[3] - فَإنَّ هذا الدِّین قَد کان أسِیراً فِی أَیدِی الاشرار یُعمَلُ فِیهِ بالهَوی، وتُطلبُ بِه الدُّنیا. (نهج البلاغه ترجمه شهیدی نامه 53 ص332)
[4] - وَلَکِن أسَفٌ یُریبُنِی من أن یَلی هذهِ الأُ مَة فُجَارُهاَ وَسُفَهاءهَا فَیَتَخِذُونَ مَالَ اللهِ دُوَلاً وکِتا بَ الله دَخلاَ وََالفا سِقِینَ حزباً والصّالِحین حَرباً. (نهج السعادة فی مستدرک نهج البلاغه ترجمه محمودی جزء 5 ص254)
[5] - وَ قَالَ (ع) لِعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَ قَدْ سَمِعَهُ يُرَاجِعُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ كَلَاماً دَعْهُ يَا عَمَّارُ فَإِنَّهُ لَمْ يَأْخُذْ مِنَ الدِّينِ إِلَّا مَا قَارَبَهُ مِنَ الدُّنْيَا وَ عَلَى عَمْدٍ لَبَسَ عَلَى نَفْسِهِ لِيَجْعَلَ الشُّبُهَاتِ عَاذِراً لِسَقَطَاتِه‏ (نهج البلاغه ترجمه شهیدی قصار 405 ص 434)
[6] وقعه صفین مؤلف نصر ابن مزاحم منقری متوفی سال 212 هجری قمری ص 340
[7] النَّاسُ ثَلَاثَةٌ ..... هَا إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْماً جَمّاً وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً بَلَى أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدِّينِ لِلدُّنْيَا وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَ بِحُجَجِهِ عَلَى أَوْلِيَائِهِ (نهج البلاغه شهیدی قصار 147ص387)
[8] حدثنا أبي رضي الله عنه قال حدثنا سعد بن عبد الله عن أحمد بن محمد بن عيسى عن أبيه عن حماد بن عيسى عن عمر بن أذينة عن أبان بن أبي عياش عن سليم بن قيس الهلالي قال سمعت أمير المؤمنين عليا ع يقول احذروا على دينكم ثلاثة رجلا قرأ القرآن حتى إذا رأيت عليه بهجته اخترط سيفه على جاره و رماه بالشرك فقلت يا أمير المؤمنين أيهما أولى بالشرك قال الرامي و رجلا استخفته الأحاديث كلما أحدثت أحدوثة كذب مدها بأطول منها و رجلا آتاه الله عز و جل سلطانا فزعم أن طاعته طاعة الله و معصيته معصية الله و كذب لأنه لا طاعة لمخلوق في معصية الخالق لا ينبغي للمخلوق أن يكون حبه لمعصية الله فلا طاعة في معصيته و لا طاعة لمن عصى الله إنما الطاعة لله و لرسوله و لولاة الأمر و إنما أمر الله عز و جل بطاعة الرسول لأنه معصوم مطهر لا يأمر بمعصيته و إنما أمر بطاعة أولي الأمر لأنهم معصومون مطهرون لا يأمرون بمعصيته‏ (خصال صدوق ج1ص139)
[9] قال الفرزدق لقيني الحسين (ع) في منصرفي من الكوفة فقال ما وراك يا أبا فراس قلت أصدقك قال ع الصدق أريد قلت أما القلوب فمعك و أما السيوف فمع بني أمية و النصر من عند الله قال ما أراك إلا صدقت الناس عبيد المال و الدين لعق على ألسنتهم يحوطونه ما درت به معايشهم فإذا محصوا بالبلاء قل الديانون‏ (کشف الغمه ج2ص31)
[10] اعتبروا أيها الناس بما وعظ الله به أولياءه من سوء ثنائه على الأحبار... ثم أنتم أيتها العصابة عصابة بالعلم مشهورة و بالخير مذكورة و بالنصيحة معروفة و بالله في أنفس الناس مهابة يهابكم الشريف و يكرمكم الضعيف و يؤثركم من لا فضل لكم عليه و لا يد لكم عنده تشفعون في الحوائج إذا امتنعت من طلابها و تمشون في الطريق بهيبة الملوك و كرامة الأكابر أ ليس كل ذلك إنما نلتموه بما يرجى عندكم من القيام بحق الله و إن كنتم عن أكثر حقه تقصرون... و بالإدهان و المصانعة عند الظلمة تأمنون‏ (تحف‏العقول ص238).
[11] ثم قال تبا لكم أيتها الجماعة و ترحا حين استصرختمونا والهين فأصرخناكم موجفين سللتم علينا سيفا لنا في أيمانكم و حششتم علينا نارا اقتدحناها على عدونا و عدوكم فأصبحتم ألبا لأعدائكم على أوليائكم بغير عدل أفشوه فيكم... (لهوف ص96)
[12] السَّلامُ عَلَى وَلِيِّ اللَّهِ وَ حَبِيبِهِ... اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنَّهُ وَلِيُّكَ وَ ابْنُ وَلِيِّكَ...
وَ أَعْطَيْتَهُ مَوَارِيثَ الْأَنْبِيَاءِ... فَأَعْذَرَ فِي الدُّعَاءِوَ مَنَحَ النُّصْحَ وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِيكَ لِيَسْتَنْقِذَ عِبَادَكَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَيْرَةِ الضَّلالَةِ وَ قَدْ تَوَازَرَ عَلَيْهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْيَا وَ بَاعَ حَظَّهُ بِالْأَرْذَلِ الْأَدْنَى وَ شَرَى آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الْأَوْكَسِ وَ تَغَطْرَسَ وَ تَرَدَّى فِي هَوَاهُ وَ أَسْخَطَكَ وَ أَسْخَطَ نَبِيَّكَ... (مفاتيح‏الجنان زیارت اربعین ص :468)

منتشر شده در ویژه نامه محرم
بازگشت به بالا